Word je wakker met knallende spierverzuring, nog vóór je iets gedaan hebt? Voelen je benen zuur en zwaar na een paar treden, of lijken je armen al op te geven als je een wasmand tilt? Bij fibromyalgie lijkt het soms alsof je spieren bij weinig activiteit al “in brand vliegen”, terwijl de artsen vaak niets bijzonders zien. Maar wist je dat er een specifiek systeem je verzuring veroorzaakt, waar jij iets aan kunt doen? In dit artikel leggen we je alles uit over verzuring in spieren bij fibromyalgie en de geheime truc die jij kunt toepassen om van verzuring af te komen. Lees snel verder!

Wat is verzuring in spieren bij fibromyalgie?

Als je fibromyalgie hebt, herken je misschien dat je niet alleen pijn hebt, maar ook een soort verzuurd, zeurend gevoel in je spieren. Veel mensen met fibromyalgie geven aan dat dit gevoel net zo aanwezig is als de pijn zelf. Uit onderzoek blijkt dat deze verzuring van de spieren bij fibromyalgie zelfs je maximale spierkracht verlaagt, de bewegingsvrijheid in je gewrichten kleiner maakt en je dagelijkse activiteiten beperkt. Het is dus niet iets kleins “erbij”, maar een groot onderdeel van fibromyalgie.

Dit verzuurde gevoel is een signaal van je zenuwstelsel, dat anders werkt dan bij pijn. Het ontstaat onder andere door veranderingen in de manier waarop je zenuwstelsel reageert op een zuurder milieu in je spierweefsels. Wat daar precies in je spieren en zenuwen gebeurt, bewaren we nog even: later in dit artikel zullen we uitleggen waar jouw spierverzuring vandaan kan komen.

Hoe voelt spierverzuring aan?

• Je spieren hebben steeds minder kracht dan je gewend was: dingen tillen, duwen of langer volhouden lukt gewoon minder goed.
• Alsof je lichaam sneller “afremt” bij bewegen: je merkt dat je gewrichten minder ver willen buigen of strekken en dat beweging eerder stopt.
• Gewone dagelijkse taken worden zwaarder: wat vroeger “even snel” ging, kost nu meer inspanning en laat je spieren al snel verzuurd aanvoelen.
• Het verzuurde gevoel kan zich op meerdere plekken tegelijk bevinden: in het onderzoek hadden mensen gemiddeld zo’n zeven plekken in het lichaam die verzuurd aanvoelden! Vooral verzuring in je benen en zware benen bij traplopen komen vaak voor.

Wanneer treedt verzuring van spieren op bij fibromyalgie?

In hetzelfde onderzoek bij mensen met fibromyalgie werden de deelnemers uitgebreid ondervraagd over hun afgelopen week: ze moesten aangeven bij welke dagelijkse activiteiten dat verzuurde spiergevoel hen in de weg zat. Daar kwamen vooral de volgende momenten naar voren:

• Langer achter elkaar lopen, bijvoorbeeld zo’n 20 minuten aan één stuk.
• Een tas met boodschappen tillen en dragen, zoals een volle boodschappentas.
• Traplopen, zelfs één verdieping kan al genoeg zijn om dat verzuurde gevoel en zware benen bij traplopen op te wekken.
• Huishoudelijk werk, zoals stofzuigen, dweilen, vegen of het bed verschonen.
• Langer in een stoel zitten, ongeveer drie kwartier achter elkaar, zonder veel te bewegen.
• Boodschappen doen in de supermarkt, rondlopen, pakken, bukken en tillen tijdens het winkelen.
• Een maaltijd bereiden, zoals zelf koken, snijden en heen en weer lopen in de keuken.

Misschien herken jij jezelf hier ook wel in. Bij veel mensen gaf dat verzuurde gevoel niet alleen ongemak, maar zorgde het er ook voor dat ze hun doelen voor de week niet haalden en zich overweldigd voelden door hun klachten. Als je dit leest kun jij vast meerdere van deze onderdelen afvinken die jij ook hebt. En misschien merk jij net als de mensen in het onderzoek dat je hierdoor de dingen die jij in een week wilt doen simpelweg niet voor elkaar krijgt. 

Maar hoe kan het dat je spieren zo snel “op” voelen, zelfs bij gewone dingen als koken of traplopen?

Waarom heb ik spierverzuring zonder inspanning?

Misschien heb je vaak gehoord dat fibromyalgie “tussen je oren” zit. Dat er niets te zien is op een scan. Uit onderzoek blijkt echter dat er wel degelijk oorzaken en oplossingen zijn voor fibromyalgie. In je zenuwstelsel, je immuunsysteem en je stress-systeem gebeurt namelijk van alles. Die processen zorgen ervoor dat je spieren sneller verzuurd, stijf en uitgeput raken. Laten we eens kijken wat bij jou de boosdoener kan zijn.

Laaggradige ontstekingen die zenuwen en spieren overprikkelen

Bij fibromyalgie vinden onderzoekers geen grote, zichtbare ontsteking zoals bijvoorbeeld bij een dikke, rode knie. Wat ze wél zien, is een soort laag vuur op de achtergrond: een voortdurende, milde ontstekingsreactie in en rond zenuwen. Bepaalde afweercellen, zoals mastcellen, monocyten en neutrofielen, geven telkens kleine beetjes ontstekingsstoffen af zoals cytokinen en chemokinen.

Die stoffen hechten zich aan de uiteinden van je zenuwen, onder andere in huid, gewrichten en spieren. Daardoor worden je zenuwvezels overgevoelig: prikkels die normaal nauwelijks binnenkomen, geven nu al een pijnsignaal. Ook in ruggenmerg en hersenen kunnen deze stoffen zorgen voor neuro-inflammatie: zenuwcellen raken daar sneller geactiveerd en versterken de signalen die uit je lichaam binnenkomen.

Voor jouw spieren betekent dit dat alledaagse belasting, zoals een stuk lopen, iets tillen, even in één houding zitten, kan voelen alsof de spier veel zwaarder werk doet dan hij eigenlijk doet. Als je dit voelt, weet dan dat het niet tussen je oren zit. Jouw spieren schreeuwen omdat ze simpelweg te weinig ATP hebben. Dus laat je niet vertellen dat er niets aan de hand is, er gebeuren wel degelijk processen in jouw lichaam. Maar hoe ontstaan die voortdurende ontstekingsreacties in het lichaam?

Oude infecties en immuunactivatie veroorzaken ontstekingen

Regelmatig zie je dat fibromyalgie begint na oude infecties en immuunactivatie door bijvoorbeeld de ziekte van Lyme of Pfeiffer. Zo’n periode kan het immuunsysteem sterk activeren. Bij een groot deel van de mensen lijkt het afweersysteem daarna echter in een soort “aan-stand” te blijven hangen. Het blijft dan kleine hoeveelheden ontstekingsstoffen maken, die zenuwen gevoeliger maken en die laaggradige ontsteking in stand houden.

Heb jij ooit Pfeiffer gehad? Lees dan ook eens: Hoe een ‘doorgemaakte Pfeiffer’ kan duiden op een diepere oorzaak.

Centrale sensitisatie: waarom je lijf niet anders kan dan verzuring voelen

Die aanhoudende prikkels uit het lichaam, door ontstekingsstoffen en gevoelige zenuwvezels, komen uiteindelijk allemaal aan in je ruggenmerg en je hersenen. Daar kunnen ze op de lange termijn zorgen voor centrale sensitisatie: een toestand waarin je zenuwstelsel pijn niet meer gewoon “registreert”, maar versterkt.

Uit onderzoek blijkt dat er in dit centrale systeem meer prikkelende stoffen worden aangemaakt, zoals substance P en glutamaat. Tegelijk zijn er minder remmende stoffen beschikbaar, zoals serotonine en noradrenaline, in de banen die normaal pijn afremmen. Je kunt het zien als een mengpaneel waar de schuifjes voor “versterken” omhoog staan en de schuifjes voor “remmen” omlaag.

Een rek, druk of kleine inspanning in de spier wordt in je ruggenmerg en hersenen behandeld alsof het een veel grotere dreiging is. Waar een ander misschien wat lichte stijfheid voelt, kun jij direct een mengeling van pijn, verzuring en extreme vermoeidheid in dezelfde spieren ervaren. Het is dus niet dat jouw spieren zich aanstellen, je zenuwstelsel zet het volume van ieder signaal veel hoger.

Ontregeling van de HPA-as: het stresssysteem dat niet meer remt

Daarnaast heeft je lichaam een centraal stress-systeem, de zogenoemde HPA-as (hypothalamus–hypofyse–bijnieras). Dit systeem bepaalt hoe jij reageert op stress, spanning en dreiging. Bij fibromyalgie laten onderzoeken zien dat deze as anders functioneert, onder andere door meer cortisol (je stresshormoon) af te geven.

Normaal helpt de HPA-as om een stressreactie weer af te remmen als de dreiging voorbij is. Wanneer dit systeem ontregeld is, blijft het lichaam langer in een verhoogde staat van paraatheid. Daarbij geeft de HPA-as via stoffen zoals CRH en glucocorticoïden signalen aan het immuunsysteem. En dat draagt op zijn beurt weer bij aan ontstekingsreacties en gevoeligere zenuwen.

Zo ontstaat een vicieuze cirkel!

Misschien herken je dat zelf ook: periodes met stress, slecht slapen of emotionele spanning zorgen er bijna altijd voor dat je spieren nog sneller verzuren, stijver zijn en langer “aan” blijven. Nu zie je hoe dat komt: je stress-systeem, je afweer en je zenuwen draaien in hetzelfde rondje mee.

Mitochondriopathie: te weinig ATP in de spiercellen

Maar daar houdt het helaas nog niet op. In elke cel zitten kleine “energiefabriekjes”: de mitochondriën. Zij maken ATP, de brandstof waar je spieren op draaien. Uit onderzoek bij mensen met fibromyalgie blijkt dat deze mitochondriën minder goed functioneren.

Lactaat ophoping door de verstoorde mitochondriën

Als mitochondriën niet genoeg ATP kunnen maken met zuurstof, schakelt de spier over op een snellere, minder efficiënte route: suikerverbranding zonder voldoende zuurstof. Daarbij ontstaat lactaat (melkzuur) en extra zuur in en rond de spiercellen. Dit maakt de omgeving zuurder en prikkelt zenuwuiteinden die gevoelig zijn voor verzuring.

Voor jouw spieren betekent dat zelfs bij kleine inspanning de energie al op is. Een trap, een paar boodschappen, even staan koken, en je benen of armen voelen alsof je een hele work-out van een uur hebt gedaan.

Het verschil tussen verzuring na sport en bij fibromyalgie

Dat is dus precies waarom spierverzuring bij fibromyalgie anders is dan wanneer mensen zonder fibromyalgie bijvoorbeeld gaan sporten. Bij deze mensen ontstaat verzuring pas na flinke inspanning en zakt die weer weg als de spieren herstellen, maar bij fibromyalgie werken de energiefabriekjes minder goed en staan je zenuwen al scherper, waardoor kleine dingen als traplopen of koken al voelen als zware, brandende en lang aanhoudende spierverzuring. Daarbovenop kun je je ook enorm slecht voelen als je wél een work-out hebt gedaan, dit wordt ook wel post-exertionele malaise (PEM) of inspanningsintolerantie genoemd, en komt vaak voor bij mensen met fibromyalgie of CVS.

Als je dit zo allemaal leest, ben je al een stuk wijzer over waarom jouw spieren zo heftig reageren bij fibromyalgie, zelfs zonder inspanning. Er spelen processen in je immuunsysteem, zenuwstelsel en stress-systeem, en die zijn bij ieder mens in een eigen combinatie aanwezig. Juist daarom is het zo waardevol om bij jou persoonlijk te onderzoeken welke oorzaken mogelijk zijn. Dat is de basis om gericht aan je herstel te werken, in plaats van te moeten leren leven met de pijn.

Waarom zijn mijn klachten soms ineens erger?

Misschien heb je het zelf al gemerkt: de ene dag kun je “redelijk doorkomen”, en de andere dag voelt alles zwaarder, pijnlijker en sneller verzuurd. Dat voelt heel willekeurig, maar als je naar de processen in je lichaam kijkt, is dat best logisch. 

Centrale sensitisatie versterkt door overprikkeling

Je zenuwstelsel staat al op een hogere stand door centrale sensitisatie. Op dagen met veel prikkels – geluid, licht, sociale afspraken, pijnprikkels, emoties – draait dat systeem nog verder open. De “versterker” van je brein gaat dan extra hard aan. Een klein rekje in je spier, een lichte inspanning of een verkeerde houding geeft dan al meer pijn en verzuurde spieren.

Wat kun je doen? Begin dus met kijken naar alles wat bij jou een prikkel kan zijn. Wat zijn dingen die jouw energie leegvreten? Zorg ook dat je ‘’prikkel loze dagen’’ voor jezelf organiseert, dus een dag zonder deze prikkels. Je zou bijvoorbeeld yoga kunnen doen, mediteren, luisteren naar rustige muziek of een voetenbadje. Vind activiteiten die voor jou rustgevend zijn.

Stress en slecht slapen gooien olie op het vuur

De HPA-as, je stress-systeem, hoort na een stressmoment weer terug te schakelen. Bij fibromyalgie blijft dat systeem makkelijker hangen in de aan-stand, zeker als je slecht slaapt, je zorgen maakt of al lang “op je tandvlees” loopt. Stresshormonen sturen dan signalen naar je immuunsysteem, waardoor ontstekingsreacties en zenuwgevoeligheid toenemen. Niet voor niets merk je vaak dat na een paar nachten slecht slapen of een emotioneel zware week je spieren sneller verzuurd raken.

Minder energie-reserve in je spieren = sneller uitgeput

Je mitochondriën hebben bij fibromyalgie minder reserve. Op dagen dat je net iets meer hebt gedaan, je energie al “op” was of je hersteltijd te kort was, is je ATP-voorraad nog lager. Je spieren schakelen dan eerder over op de noodroute met meer lactaat en verzuring. Daardoor voelt een kleine inspanning – even fietsen, traplopen, koken – ineens als een intensieve work-out.

Je “slechte dagen” zijn dus niet zomaar pech. Ze ontstaan doordat verschillende systemen in je lichaam tegelijk wat harder trekken aan hetzelfde touw. Niemand wil elke dag opstaan met benen die al branden bij de eerste trap of armen die verzuren van een paar boodschapjes doen. Juist daarom is het zo waardevol om te laten uitzoeken wat er in jouw lichaam gebeurt. Dus hoe kun je dit achterhalen?

Hoe kom je van verzuring van spieren bij fibromyalgie af?

Voelt het alsof je lijf je steeds tegenwerkt? Dat je benen al zwaar worden als je een trap op loopt, dat je schouders in brand staan na de was ophangen? Dan is dat niet “een beetje spierpijn”, maar een signaal dat er dieper in je lichaam iets speelt.

Voelt het alsof je lijf je steeds tegenwerkt? Dat je benen al zwaar worden als je een trap op loopt, dat je schouders in brand staan na de was ophangen? Dan is dat niet “een beetje spierpijn”, maar een signaal dat er dieper in je lichaam iets speelt.

Dit kun je zelf thuis alvast doen om je wat beter te voelen tijdens verzuring:

• Micro-pauzes inbouwen: Bij alles wat je doet: koken, was opvouwen, werken aan tafel: om de 10–15 minuten even zitten, rekken of van houding wisselen. Zo voorkom je dat spieren “dichtklappen” en verzuren.
• Activiteitendagboekje bijhouden: Noteer een paar dagen wat je doet en wanneer de verzuring opspeelt. Zo zie je patronen en kun je leren hoever je kunt gaan zonder dat je dagen moet herstellen.
• Niet alles op “goede dagen” willen inhalen: Misschien voel je je soms ineens iets beter en wil je alles tegelijk doen. Juist dan helpt het om bewust te remmen, zodat je minder grote terugslag en minder heftige verzuring daarna krijgt.
• Warmte gebruiken: Een warme douche, kruik, warm bad of warme pittenzak op je stijve of verzurende spieren. Warmte ontspant spiervezels en geeft vaak even wat verlichting.
• Rustige buikademhaling: Een paar keer per dag 5 minuten lang rustig in door je neus en uit door je mond ademen, richting je buik. Dat helpt je stress-systeem iets omlaag te brengen, waardoor je zenuwen minder “vuur geven”.
• Een vaste avondroutine voor betere slaap: Scherm uit, licht dimmen, warme douche, korte adem- of ontspanningsoefening. Beter slapen = minder stressreactie = vaak minder snel verzurende spieren.

Wat wel of niet werkt, verschilt per persoon. Deze tips zijn bedoeld om toe te passen om de verzuring wat te verlichten. Toch is het belangrijk om echt te kunnen herstellen, om de onderliggende oorzaak van jouw spierverzuring te achterhalen. Zoals je gelezen hebt in dit artikel spelen veel processen een rol hierin.

Zo kun je de oorzaak van spierverzuring bij fibromyalgie aanpakken

Herken je dit?

• Je denkt bij simpele dingen als traplopen, stofzuigen of boodschappen doen: “Hoe ga ik dit vandaag weer trekken?”

• Je plant je dag om je spieren heen, omdat je weet dat één “foute” activiteit je dagen kan kosten.

   

• Je omgeving ziet aan de buitenkant weinig, maar jij voelt van binnen constant die branderige, verzuurde spieren.

   

• Je hebt al onderzoeken gehad, maar hoort vooral dat ‘’er niks aan te doen is”.

   

• Je vraagt je soms af of je ooit nog normaal kan leven.

Bij U-care weten we hoe frustrerend en uitputtend dit is. Wij kijken niet naar “fibromyalgie” als label, maar naar de mechanismen achter jouw spierverzuring: laaggradige ontstekingen, ontregeling van je stress-systeem, centrale sensitisatie en problemen met energieproductie in je mitochondriën.

We hebben inmiddels veel patiëntcases geanalyseerd van mensen met fibromyalgie, chronische pijn en verzuring. Die gegevens laten zien welke patronen vaak terugkomen en welke combinaties van behandelingen helpen om stap voor stap minder verzuring en meer belastbaarheid op te bouwen.

U-care kan je helpen met de eerste stap naar herstel.

Tijdens een gratis health-call kijken we samen met jou:

• welke klachten bij jou op de voorgrond staan (verzuring, krachtverlies, vermoeidheid, slaap);

   

• welke mogelijke oorzaken in jouw verhaal en voorgeschiedenis naar voren komen;
  
• welk type therapeut het beste past bij jouw klachtenpatroon.

   

Dus wil je onderzoeken waar de verzuring van spieren bij fibromyalgie écht vandaan komt en welke stappen je kunt zetten richting meer kracht en minder angst voor elke inspanning? Plan dan je gratis healthcall met U-care en zet de eerste, rustige stap naar een lichaam dat niet bij elke beweging in brand vliegt.